De Nationale Ombudsman heeft recent een oordeel gegeven over hoe de gemeente Tubbergen is omgegaan met klachten van inwoners van Albergen over de komst van een asielzoekerscentrum (azc) in hun dorp. Hier zijn de belangrijkste punten uit de uitspraak en berichtgeving:
Bevinding van de Nationale Ombudsman
- De Nationale Ombudsman concludeert dat de gemeente Tubbergen de klachten van inwoners over de plannen voor het azc in Albergen “onbehoorlijk heeft behandeld”. De manier waarop de gemeente met bewoners omging, was volgens de ombudsman onvoldoende burgergericht en onvoldoende luisterend naar hun gevoelens en zorgen. (NU.nl)
- Bewoners voelden zich niet gezien en gehoord, onder meer doordat de gemeente de behandeling van klachten heeft uitbesteed aan advocaten. In plaats van direct in gesprek te gaan met wethouders of ambtenaren, kwamen inwoners vooral via advocaten in contact met de gemeente.
- De afhandeling van klachten duurde veel langer dan de wettelijk voorgeschreven periode van 14 weken; sommige klachten bleken maanden later nog steeds niet opgelost te zijn.
- Volgens de ombudsman was de gemeente nauwelijks zichtbaar voor haar burgers in de procedure, wat het gevoel van onbegrip en frustratie versterkte.
Juridische kosten en inzet van advocaten
- De gemeente koos ervoor om professionele advocaten in te schakelen voor de afhandeling van klachten én in procedures rond het azc. Dit was deels omdat bestuurders en ambtenaren bedreigd werden en zij het niet veilig vonden om zelf de klachten te behandelen.
- Door deze aanpak hadden inwoners voornamelijk contact met externe advocaten, en niet met vertegenwoordigers van de gemeente zelf. Volgens de ombudsman droeg dit bij aan het gevoel niet gehoord te worden.
- In de berichtgeving wordt ook genoemd dat kosten voor rechtszaken en klachtenprocedures voor de gemeente eind 2024 al rond de €2 miljoen lagen (bijvoorbeeld door procedures rond het azc).
- Het is belangrijk te verduidelijken dat de ombudsman geen schadevergoeding toekent voor deze kosten of de juridische inzet zelf, maar een oordeel geeft over hoe de gemeente het proces heeft uitgevoerd en dat deze aanpak volgens hem tekortschiet in fatsoenlijke klantgerichtheid en transparantie.
Reactie gemeente en context
- De gemeente erkent achteraf dat de gekozen aanpak afstandelijk kon overkomen en betreurt het dat inwoners zich niet gehoord voelden. Ze wil leren van de ervaring.
- De regeling tussen het Rijk, gemeente en COA compenseert de gemeente voor kosten rond het azc, maar niet individuele inwoners voor persoonlijke schade of gemaakte kosten (bijvoorbeeld waardevermindering van woningen of eigen juridische kosten); inwoners en omwonenden zeggen zich daardoor “voor de gek gehouden” te voelen en sommige willen verdere juridische stappen ondernemen.
Samenvatting
De ombudsman oordeelt dat de gemeente onvoldoende burgergericht en onzorgvuldig heeft gehandeld in de klachtenprocedure rond het azc Albergen. Het inschakelen van advocaten in plaats van direct contact met bewoners, en vertragingen in de afhandeling, zijn kritiekpunten.
Er is géén uitspraak geweest die zegt dat de gemeente inwoners direct schadevergoeding moet betalen voor juridische kosten of waardevermindering; de ombudsman beoordeelt vooral het proces en de omgang met burgers.