Niet Erik Boensma of Henrie Kamps zijn verantwoordelijk voor de onthullingen over structurele misstanden bij het CBR in Twente, stelt VCBA in een verklaring. Vrijwel alle informatie over de manier waarop het CBR rijscholen – en vooral hun leerlingen – jarenlang financieel zou hebben benadeeld, is afkomstig van twee lokale CBR-medewerkers: coach Henri Vianen en zijn levenspartner kringcoördinator Elise Verheij.
Dat is volgens de vereniging, die opkomt voor de belangen van veelal jonge examenkandidaten, de conclusie na het lezen van een onderzoeksrapport dat in mei wordt ingediend bij PubLeaks, tenzij de nieuwe directrice van het CBR het gesprek met de Needse klokkenluider aangaat. De jarenlange en volgens VCBA ongekende (media)hetze door voormalig algemeen directeur Alexander Pechtold en directeur Bedrijfsvoering Jan Jurgen Huizing zou uitsluitend bedoeld zijn geweest om de voormalig rijschoolhouder en mediaondernemer het zwijgen op te leggen. De Deldense rijschoolhouder Erik Boensma overkwam in een bepaalde mate hetzelfde lot. Ook hij werd in 2023 geschorst, nadat hij openlijk kritiek leverde over misstanden en examenzwendel binnen het CBR in Enschede.
PubLeaks is een Nederlands online platform dat klokkenluiders in staat stelt om veilig en volledig anoniem informatie of documenten over misstanden te delen met de pers. Het platform fungeert als een beveiligd “doorgeefluik” tussen tipgevers en aangesloten mediaorganisaties.
Vianen, die al ruim 30 jaar in dienst is bij het CBR, deelde volgens het rapport in zijn privétijd informatie waaruit overduidelijk zou blijken dat het CBR niet integer handelde.
Zo vertelde Vianen dat de tussentijdse toets louter werd bedacht om extra inkomsten te genereren, zodat het CBR een deel van het personeel kon voorzien van een leaseauto. Volgens de coach kwamen die inkomsten aanvankelijk zelfs binnen op een afzonderlijke bankrekening. De tussentijdse toets is geen examenproduct en zou volgens Kamps en Boensma niet behoren tot de wettelijke kerntaken van het CBR.
Ook vertrouwde de coach de Needse journalist toe dat het CBR een actief ontmoedigingsbeleid hanteerde voor mensen die rechtstreeks bij het CBR een praktijkexamen wilden boeken. Door die procedure uitsluitend via papier te laten verlopen, kopers geen keuzemogelijkheid te bieden en het meerijden van een niet bij het CBR ingeschreven rijinstructeur te verbieden, zouden kandidaten met een kleine beurs feitelijk worden gedwongen examens te reserveren via een bij het CBR ingeschreven rijschool; hetgeen honderden euro’s extra kost.
Vianen en Verheij vertelden Kamps tijdens privé-ontmoetingen over het gedrag van vaccinweigeraars binnen het team van examinatoren in Enschede ten tijde van de Corona epidemie. Zo zou een collega twee ervaren examinatoren hebben betrapt op het bewust niet dragen van het verplichte mondmasker tijdens examenritten, terwijl de corona maatregelen dat wel vereisten.
“Het is verbijsterend om te lezen hoe Vianen en Verheij de bron zijn van informatie die Kamps er uiteindelijk toe bracht om grensoverschrijdend gedrag en misstanden binnen het CBR openbaar te maken. Dat deed hij overigens pas nadat de toenmalige directie nauwelijks inhoudelijk reageerde op zes vragen die hij schriftelijk stelde aan beide directeuren” stelt VCBA. Volgens de vereniging, die de belangen behartigd van jonge consumenten, vertelden Verheij en Vianen onder meer over een privébezoek van de Enschedese examinator Jolande Ulfman op een moment dat dat vanwege de coronamaatregelen strikt verboden was. Ulfman zou volgens hen een ‘wappie’ zijn, complot theorieën aanhangen en zich, samen met een flink deel van haar Enschedese collega’s, hebben verzet tegen de coronamaatregelen en dit ook actief hebben laten merken door zich te onttrekken aan de geldende wet- en regelgeving die bedoeld was om ouderen extra bescherming te bieden.
Toen Kamps in de periode na de lockdown zag dat Jolande Ulfman opzettelijk jonge examenkandidaten de hand schudde en hij zijn eerste aanspreekpunt bij het CBR daarover informeerde, verwees Verheij hem door naar haar leidinggevende: regionaal examenmanager Mark Keijsers.
Uit onderzoek was gebleken dat het juist jongeren waren die hun opa’s en oma’s besmetten met het Corona virus. Om die reden gaf Ulfman, zo blijkt uit beelden, jonge examenkandidaten vaak tot wel drie keer een hand; bij het begin van het examen (kennismaking), na afloop (wanneer de kandidaat geslaagd was) en bij het vertrek op het examenterrein.
Door het CBR, op grond van de Wet open overheid, openbaar gemaakte documenten en WhatsApp-berichten bevestigen volgens onderzoeksjournalisten deze lezing van Kamps over die toedracht. Keijsers had echter een maand later nog geen actie ondernemen en voormalig politieagente Ulfman volhardde in het handen schudden en daarmee in strijd handelen met de landelijke Coronamaatregelen. Opvallend is dat de WhatsApp-berichten – die Verheij op haar mobiel van Kamps ontving – onleesbaar zijn gemaakt in de op grond van de Wet open overheid openbaar gemaakte documenten. Ook weigerde het CBR het gespreksverslag tussen Keijsers en Ulfman openbaar te maken. Dat blijkt uit een bezwaarschrift dat zich in de Woo-documenten bevind.
Het was volgens het onderzoeksrapport Elise Verheij die Kamps tijdens een privéontmoeting vertelde over een bijna-aanrijding met een trein bij Doetinchem. De examinatrice in opleiding kwam met een examenkandidaat stil te staan op een spoorwegovergang, waarna het de kandidaat ternauwernood lukte om op het laatste moment een fatale botsing te voorkomen. “Ik heb gisteren mijn ergste nachtmerrie meegemaakt,” zou Verheij hem hebben toevertrouwd. Kamps dringt er al jaren aan dat het CBR haar examinatoren niet verplicht om voor iedere examenrit het gaspedaal op de dubbele bediening te ontkoppelen. Toen Kamps in een column verwees naar de ontboezeming van Verheij werd hij voor drie maanden geschorst door het CBR. Zijn bezwaarschrift werd binnen 24 uur afgewezen.
Volgens VCBA beschuldigde Kamps Vianen en Verheij aanvankelijk nergens van en vond hij het juist prijzenswaardig dat beiden zo open spraken over misstanden binnen het CBR.
“Die open en gemoedelijke sfeer sloeg om toen Vianen en Verheij merkten dat Kamps – anders dan zij – in het maatschappelijk belang vragen begon te stellen aan de CBR-directie en aan Harold Bekhuis, manager van de divisie Rijvaardigheid. Al helemaal toen hij publiceerde over zijn waarnemingen en de ernstige misstanden,” aldus de vereniging. Beiden waren overduidelijk bang voor hun baan en werkten daarna mee aan de hetze en intimidaties die Kamps jarenlang moest ondergaan. Zo reed Vianen op een ochtend voor Kamps richting de snelweg richting Deventer en belde hij ondertussen namens het CBR met de Twentse politie omdat hij werd ‘gestalkt’. Kamps werd door twee politieauto’s aangehouden. “Een half uur later bleek Vianen gewoon via een omweg naar de examenlocatie in Enschede te zijn gereden. Duidelijk een vorm van uitlokking, zoals voormalig rijschoolhouder Kris Kalloe dat tien jaar geleden ook al meermaals had meegemaakt. Een beproefd concept binnen het CBR!” aldus de onderzoekers.
“Ik hoop dat de aankomend directrice Nanouk van ’t Riet deze kwestie laat onderzoeken. Het kan niet zo zijn dat mensen die in het belang van veelal jonge consumenten aan de bel trekken bij de CBR directie via een ongekende hetze, intimidatie en valse verklaringen van het CBR in de cel belanden of aan de schandpaal worden genageld,” aldus de voorzitter van de Vereniging Consumentenbelang Autorijbewijs.
