Achter de schermen woedt een ware strijd tussen het CBR en een groep (inter)nationale journalisten. Daarbij draait het om het feit of een publicatie-verbod voor twee journalisten houdbaar is nu meerdere journalisten en media onderzoek zijn gestart naar ernstige ambtmisdrijven van zeker 10 medewerkers van het zelfstandig bestuursorgaan.
De kernvraag: is het aanvaardbaar om de namen van CBR-medewerkers openbaar te maken wanneer zij aantoonbaar de ambtseed hebben geschonden? Juristen van het CBR lijken er inmiddels een dagtaak aan te hebben om de pulbicaties, vrijwel altijd gebaseerd op documenten die het CBR openbaar moest maken op grond van de Wet open overheid, te censureren. Zij proberen herhaaldelijk providers en de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland te bewegen berichtgeving over misstanden binnen het CBR uit de openbaarheid te houden en doen dat met lasterlijke, niet feitelijke verdachtmakingen.
“CBR-juristen doen exact dat wat verboden is: zij maken bewust misbruik van de positie van het CBR binnen onze rechtsstaat,” stelt Haje Derksen. “De burger, maar ook de rechterlijke macht, moet in principe op de overheid kunnen vertrouwen. Wanneer de CBR-directie structureel weigert onderzoek te doen naar meldingen van ernstige ambtsmisdrijven, of handelt in strijd met gerechtelijke uitspraken — bijvoorbeeld door documenten die op grond van de Wet open overheid eerder openbaar zijn gemaakt weer te laten verdwijnen — dan is het aan Justitie of het ministerie om in te grijpen. Gebeurt dat niet, dan is het de taak van de journalistiek. Dan doen wij dat!”
Volgens Derksen is dat precies waar de vrijwilligers van onderzoeksplatform Voiceless zich op richten. “Niet alleen bij het CBR, maar ook bij de Belastingdienst, de politie, Jeugdzorg en andere onderdelen van de overheid.” Derksen is verantwoordelijk voor de eindredactie van het in Spanje gevestigde platform dat ik 2022 in het Turkse Istanbul in het leven werd geroepen.
Met de uitspraak van de Nederlandse eindredacteur is duidelijk geworden dat publicaties over misstanden, misleiding en andere onregelmatigheden door CBR-medewerkers niet zullen verdwijnen. Het bekend maken van hun identiteit moet er voor zorgen dat andere gedupeerden gesterkt worden in het melden van klachten. Voiceless maakt geen persoonsgegevens als woon- en verblijfplaats, adres, telefoon- of email bekend.
“Op basis van het beschikbare bewijsmateriaal kun je niet anders dan concluderen dat de huidige CBR-directie niet in staat of bereid is gebleken de integriteit van een klein deel van de medewerkers te waarborgen,” aldus de eindredacteur. “Juist daarom is transparantie van groot maatschappelijk belang. Ons onderzoek is gebaseerd op Woo-documenten die het CBR zelf openbaar heeft moeten maken op grond van de Wet open overheid. Eerder dienden onder meer RTL Nieuws, Zembla en PowNed Wob-verzoeken in. Dat deden zij ook niet voor niets: het is al jaren een chaos bij het CBR.”
