Met de aantreding van Nanouk van ’t Riet als nieuwe directrice van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) laait een oude, gevoelige vraag opnieuw op: wordt er nu wél paal en perk gesteld aan affectieve of seksuele relaties tussen CBR-examinatoren en rijinstructeurs, wanneer die relaties de schijn van belangenverstrengeling wekken?
Een erfenis van meldingen en stilzwijgen
In het verleden ontving het CBR meerdere meldingen over mogelijk niet-integere verhoudingen. Volgens betrokkenen ging het om examinatoren van wie het gedrag vragen opriep over onafhankelijkheid en gelijke behandeling. Deze signalen zouden onder het vorige bestuur niet tot zichtbaar ingrijpen hebben geleid. De toenmalige bestuurder, Alexander Pechtold, kreeg destijds het verwijt dat waarschuwingen onvoldoende zijn opgepakt. Het CBR zelf heeft in eerdere reacties benadrukt dat meldingen zorgvuldig worden beoordeeld, maar gaf weinig inzicht in concrete maatregelen.
De casus uit 2016–2018
Een specifieke melding betreft een CBR-coach die in 2016 een affectieve relatie zou zijn begonnen met een rijschoolhoudster. Critici stellen dat deze relatie tot belangenverstrengeling heeft geleid toen dezelfde rijschoolhoudster in 2018 mocht starten met de CBR-opleiding tot examinator, ondanks het tweemaal niet behalen van het verplichte assessment. Het CBR heeft niet publiekelijk bevestigd dat er een causaal verband was tussen de relatie en de toelating, maar de casus voedt wel de perceptie dat regels niet consequent zijn gehandhaafd.
‘Ik stuurde in april 2019 een brief aan de lokale manager om nog maar eens te benadrukken dat vriendschappen of relaties tussen examinatoren en rijschoolhouders de objectiviteit van het examineren ernstig schaden. Daarbij gaat het niet alleen om wat het CBR er van vind, maar vooral het beeld dat je als objectief exameninstituut opwerpt naar de buitenwereld. Iedereen kletste er over als je bij het CBR moest wachten op een examenkandidaat die onderweg was. ‘De examinator een wip, leerling het rijbewijs in de knip’ was zo’n alles zeggende opmerking op zo’n moment. Nooit kreeg ik een reactie, ook niet toen ik deze melding naar Pechtold doorstuurde. Dat laatste bevreemde mij niet. Alexander Pechtold heeft een reputatie op dat terrein en werd in 2018 zelfs nog beschuldigd dat hij samen met Frans van Drimmelen [wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag vertrokken bij D66, red] en Daan Bonenkamp [de voormalig strateeg van Pechtold en huidige hoofdredacteur van Dagblad Tubantia, red] een bangalijst bijhield van vrouwelijke D66 collega’s met wie zij het bed hadden gedeeld. Ik hoop dat Nanouk van ’t Riet niet wegkijkt niet dit gangbare niet-integere gedrag van examinatoren, coaches en andere CBR medewerkers’ aldus onze bron.
Wat staat er op het spel?
De kern van de discussie is niet of medewerkers privérelaties mogen hebben, maar of zulke relaties invloed (kunnen) hebben op besluiten over examens, beoordelingen of loopbaanstappen. In sectoren waar vertrouwen en gelijkheid cruciaal zijn, kan zelfs de schijn van bevoordeling het draagvlak ondermijnen—bij kandidaten, rijscholen én medewerkers.
Verwachtingen van nieuw leiderschap
Van ’t Riet treedt aan in een tijd waarin transparantie en integriteit hoger op de agenda staan dan ooit. Van haar wordt verwacht dat zij:
- Heldere regels vaststelt over (melding van) relaties die een belangenconflict kunnen opleveren;
- Onafhankelijke toetsing borgt bij opleidingen, assessments en benoemingen;
- Veilige meldkanalen versterkt, zodat signalen niet blijven liggen;
- Openheid biedt over hoe klachten worden onderzocht en welke sancties volgen bij overtredingen.
Conclusie
De vraag is niet alleen of de nieuwe directrice afstand neemt van het verleden, maar of zij structurele waarborgen invoert die herhaling voorkomen. Zolang onduidelijk blijft hoe meldingen worden opgevolgd en welke consequenties eraan verbonden zijn, blijft twijfel bestaan. De komende periode zal moeten uitwijzen of het CBR onder Van ’t Riet daadwerkelijk een nieuwe koers vaart—één waarin integriteit niet alleen wordt beleden, maar aantoonbaar wordt gehandhaafd.
